Meest gefotografeerde eend ter wereld!
Januari 2025
Texel staat op zijn kop, er wordt een man Brileider gesignaleerd voor de oostkust van het grootste Nederlandse waddeneiland. Brileiders komen normaal voor in het noorden van Alaska en het noordoosten van Siberië. De hele populatie is tijdens de winter te vinden op de Beringzee. De soort staat als gevoelig genoteerd op de rode lijst van de IUCN. Gezien de zeldzaamheid van deze eend, trekken vogelkijkers van uit heel Europa richting Texel om er een glimp van op te vangen. 25 januari trek ik met Jan L. naar het waddeneiland, een verre trip, inclusief boottocht toch zo'n vier uur. Enkel en alleen voor de Brileider zou ik dat niet doen, Texel is een speciale plaats waar altijd wat te zien is. Foto's van andere eendachtigen die bij ons moeilijker te vinden zijn, kunnen daar net iets makkelijker genomen worden, Smienten, Rotganzen, verschillende rietganzen, Kleine Zwanen, maar ook Tureluurs en Rosse Grutto's. De combinatie van dit alles maakt het een uitstapje waard. Helaas zit het weer niet mee: zwaar bewolkt, regen en veel wind, die eerste kennismaking met Texel valt wat tegen. We vinden de Brileider ver op zee, meer dan een bewijsplaatje zit er niet in.
December 2025
Tijdens de zomermaanden vertoeft de Brileider verder op zee om dan op het einde van het jaar plots terug op te duiken rond het eiland. Dit keer plannen Jogchum V. en ik er een tweedaagse. Normale partners in crime Jan L. en Stijn V. kunnen helaas niet mee. Naast de Brileider is er ook een Maskergors gemeld op Texel. Bij een eerste poging de Brileider te vinden hebben we succes, maar weer zit de eend ver voor de kust op het ijs. We laten het niet aan ons hart komen en trekken verder het eiland rond. We vinden een man Middelste Zaagbek die zich mooi laat fotograferen, Oeverpiepers, Smienten, Brilduikers, Lepelaars en vele andere soorten. We beslissen voor het donker wordt toch nog eens bij de Brileider te passeren. Die zit intussen al wat dichter tegen de kust, maar toch nog steeds ver op het ijs afdrijvend naar het zuiden. We besluiten hem even te volgen en dat was een goede zet. Plots zwemt de Brileider richting kust, duikt vlak voor de kust nog 3 krabbetjes op en komt aan wal om zijn veren te poetsen. De eend is duidelijk niet in topconditie (te zien aan het verenkleed en het gedrag), maar zeker niet doodziek. Groot was dan ook de verrassing wanneer we 's anderendaags hoorden dat de eend gevangen werd en totaal verzwakt opgenomen werd in een vogelopvangcentrum. We tikken nog Sneeuwgors, Zilverplevier, Bontbekplevier en op terugweg naar de boot de Maskergors.
De toestand van de Brileider blijft kritiek, zijn gewicht schommelt, zijn activiteit ook. Ecomare heeft op zijn website een pagina gemaakt waar de toestand van de Brileider gevolgd kan worden en tevens werd er een steunpagina aangemaakt waar mensen middels donaties de werking van Ecomare kunnen steunen om onderandere de Brileider te helpen. Ecomare is een vereniging die geen subsidies krijgt voor haar werking.
Tekst en foto's: Tom Bovens